KÜLTÜR YOLU FESTİVALİ’NDE BİNLERCE YILLIK MİRAS: KAZI BAŞKANI DOÇ. DR MUSTAFA BİLGİN REHBERLİĞİNDE ASPENDOS TURU
Türkiye Kültür Yolu Festivali kapsamında düzenlenen özel kültür rotalarında bu kez durak, Pamfilya bölgesinin en görkemli yerleşimlerinden Aspendos Antik Kenti oldu. Kazı Başkanı Doç. Dr. Mustafa Bilgin Mustafa Bilgin’in eşliğinde gerçekleşen rehberli antik kent gezisi, tarih ve arkeoloji tutkunlarını bir araya getirdi.
Gezide, Aspendos’un sadece görkemli tiyatrosundan ibaret olmadığını vurgulayan Mustafa Bilgin, katılımcılara kentin kamusal, ticari ve mühendislik yapılarını kapsayan geniş bir perspektif sundu.
Mimar Zenon imzalı, akustiği ve sahne binası günümüze kadar korunmuş Aspendos Antik Tiyatrosu’nun mimari detayları ve dönemin gösteri kültürü anlatıldı. Kilikya Torosları'ndan kente su taşıyan, antik dönemin karmaşık mühendislik harikalarından çift sifonlu su kemerlerinin çalışma prensipleri aktarıldı. Akropol alanında yer alan agora, anıtsal çeşme , bazilika ve meclis binası kalıntıları yerinde incelenerek Pamfilya bölgesindeki ticari ve siyasi yapı ele alındı.
Aspendos'taki her bir basamak, iki bin yıl öncesinin sosyal yaşamını, mimari zekasını ve kent kültürünü günümüze taşıyan canlı bir vesikadır.
Afyon Kocatepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Bilgin başkanlığındaki kazı heyeti tarafından yürütülen çalışmalarda elde edilen son buluntular, kentin bilinen tarihini binlerce yıl geriye çekti.Bölgedeki kazı tabakalarında ve akropolis çevresinde ulaşılan Geç Kalkolitik Çağ seramikleri, kaseler ve pişmiş toprak aletler; Aspendos’taki ilk insan yerleşiminin MÖ 3500–4000 yıllarına uzandığını kanıtladı. Kentin daha önce bilinen tarihsel katmanlarına kıyasla 6 bin yıl öncesine dayanan bu keşif, Pamfilya bölgesinin prehistorik dönem ticaret ve yerleşim ağlarını anlamak açısından büyük heyecan yarattı.Roma Dönemi mimarisinin dünyadaki en görkemli örneklerinden biri olan Aspendos Antik Tiyatrosu etrafında yoğunlaşan kazılarda, tiyatroyu doğrudan akropolise bağlayan 125 metre uzunluğundaki sütunlu "Tiyatro Caddesi"tamamen açığa çıkarıldı.
Kazı ekibinin kent dokusuna dair ulaştığı en çarpıcı sivil mimari örneklerinden biri ise M.S. 5. yüzyıl sonuna kadar kullanıldığı belirlenen zengin bir konut yapısı oldu. Duvarları ikinci ve üçüncü kat seviyesine kadar sağlam kalan bu Roma villası, içerisinde barındırdığı geometrik ve figürlü mozaik tabanlarıyla dönemin kent aristokrasisinin yaşam tarzına ışık tutuyor.
Son dönem buluntularının en dikkat çekici sanat eserleri ise anıtsal çeşme ve cadde kazılarında elde edilen yontulardan oluşuyor.
Bölgenin can damarı olan Köprüçay Nehri ile özdeşleştirilmiş nehir tanrısı Eurymedon’un M.S. 3. yüzyıla tarihlenen dinamik bir tasviri ele geçirildi.Ticaretin ve haberleşmenin koruyucusu tanrı Hermes’e ait heykel buluntusu, kentin ticari ağdaki merkezi rolünü bir kez daha simgesel olarak doğrulamış oldu.
Ayrıca doğu sur kapısının dışında sürdürülen nekropol çalışmalarında MÖ 5. yüzyılın sonlarına tarihlenen Klasik Dönem mezarları tespit edilerek koruma altına alındı. Doç. Dr. Mustafa Bilgin ve ekibi, yıl boyu kesintisiz sürecek çalışmalarla kentin bilinmeyen katmanlarını gün ışığına çıkarmaya devam ediyor.
